Doğum Kontrol Yöntemleri, Doğum Kontrol çeşitleri

 

Cinsel ilişki sırasında istenemeyen bir gebeliği önlemek için takvim yöntemi, geri çekme, prezervatif kullanma, vaginal duş-lavaj hem pratikte zor uygulanan, az güvenilir yöntemler, hem de ilişkide doyumu bozan faktörler olabilir. Ancak  kondom (kadın ve erkekte) kullanımı  cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmanın tek yoludur. Bu durumda ihtiyaçları belirlenirken kişisel özellikler çok önemlidir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunma yöntemleri sınırlıdır, ya hiç cinsel ilişkiye (özellikle  tanımadığınız kişilerle) girmezsiniz, ya da sadece prezervatif (kondom) kullanarak cinsel  ilişkide  bulunursunuz.


Gebelikten korunma yöntemleri ise iki ana başlıkta incelenir;
Geri dönüşü olan yöntemler


-Rahim içi alet (RİA, spiral) uygulaması (bakırlı, hormonlu v.b)
-Doğum kontrol hapları
-Aylık iğneler
-Üç aylık iğneler
-Cilt altı hormon implantları
-Geri çekme, lavaj, takvim, duş v.b
-Cinsel organların tam temasını engelleyen yöntemler (kondom, diafram v.b)
Geri dönüşümsüz yöntemler
-Endoskopik veya açık ameliyatla kadında tüplerin bağlanması
-Erkekte sperm kanallarının bağlanması (vasektomi)


Tüm gebelikten korunma yöntemleri kişisel ihtiyaca göre planlanmalıdır. Planlama yapılırken çiftin veya bireyin durumu çok iyi araştırılarak uygun olabilecek yöntem veya yöntemler önerilmelidir. Kişilerin kendi kendilerine uygulayabilecekleri yöntemlerin başarı tanımı ve başarısı kişiye göre çok büyük farklılıklar gösterir. Bir yöntem sadece kullanıcının ihtiyaçları ve uygulama becerisine göre güvenilir veya az güvenilirdir. Cinsel ilişkinin eşler için ortak faydası doyum, güven, sevgi, mutluluk ve psikolojik rahatlamadır. Ancak zararlı olması kişilere göre değişen bir kavramdır.

 

Çiftlerin bazı özel durumlarına göre doğum kontrol yöntemlerini  kısaca tartışacağız;


1.Bekar evlilik öncesi ilişkiyi onaylayan, başka ilişkileri (kadın ve erkek) olmayan bir çiftin temel korkusu gebeliktir. İlişkinin sıklığı ve çiftin hastalığı olup olmadığına göre kondom veya hormonal bir yöntem uygulanabilir. Eğer çift ayda birkaç kez birlikte oluyorsa kondom öncelikle düşünülmelidir.


2.Daha özgür! Bir cinsel hayatı olan ve sık eş değiştiren bir erkek veya kadında temel  kaygı cinsel yolla bulaşan hastalıklar olmalıdır. Ve tartışmasız olarak yöntem kondom kullanımı olmalıdır.


3.Yeni evli henüz çoçuk istemeyen bir çift dönüşümlü korunma yöntemlerini  kullanmalıdırlar. Bunlar (sigara içmeyen) kadında kombine hormonal yöntemler, RİA, erkekte prezervatif kullanımı olabilir.


4-Çocukları olan ve uzun süre çoçuk istemeyen bir çift cilt altı implant veya RİA gibi bir uygulama ile uzun süre kullanılabilecek yöntemler  deneyebilirler, eğer hiç  çocuk istemiyorlarsa kendiliğinden geri dönüşümü olmayan cerrahi yöntemlere  başvurabilirler.


5.Eğer doğum veya enfeksiyonlardan korunurken cinsel ilişkiden zevk alamıyorsanız, kondom kullanımı (direkt cinsel organların cilt temasını engelleyip uyarıyı azaltması  mümkün  olduğundan) partnerinizin bulaşıcı bir hastalık taşıyıcısı olmadığını bilmek, belirlemek şartıyla bırakılmalıdır. Diğer yöntemlerin cinsel istek üzerindeki etkileri kişiden kişiye  değişebilmektedir. Cinsel ilişkiyi bozan tüm psikolojik, fizik ve sosyal faktörler düzelttikten sonra sorun devam ederse  yöntem sorgulanabilir.


6.Kısaca her çift veya birey kendini güvende  ve mutlu hissettiği yöntemi bilerek, gönüllü olarak, doktorun rehberliği ile  kendi  seçmelidir. Aynı koşullarda iki çift farklı yöntemlerle mutlu olabilir. Unutmayın bu ihtiyaç ve kişisel farklılıklara bağlıdır. Daha sağlıklı, daha güvenli, daha korkusuz, daha mutlu bir cinsel yaşam diliyoruz.

Hangi Doğum Kontrol Yöntemi Daha İyidir?
Aslında, bu sorunun cevabı yoktur. Korunmak için pek çok alternatif vardır ve seçilecek yöntemin “kişiye özgü” olması gerekir. Uygun yöntemi bulmak için bir jinekoloğa gidip danışmanız ve gerekirse genel bir muayeneden geçmeniz gerekebilir. 
Muayene sonrası her kişiye uygun bir doğum kontrol yöntemi belirlenebileceği gibi, herkes için en uygun doğum kontrol hapı veya en uygun spiral çeşidi de yine bir kadın doğum uzmanı tarafından önerilip uygulanabilir.
Doğum kontrol yöntemi seçiminde kişinin yaşı, doğum yapıp yapmadığı, adetlerinin düzeni, alışkanlıkları, cinsel yaşantısı gibi pek çok faktör rol oynar. Bu nedenle “sizce en uygun doğum kontrol yöntemi nedir?” sorusu yerine “benim için en uygun doğum kontrol yöntemi nedir?” sorusu daha uygun düşer. Bu soruya en doğru ve gerçekçi cevabı ise doktorunuzla birlikte, siz ve partneriniz ortaklaşa verebilir.

Doğum Kontrol Yöntemlerinde Başarısızlık Nasıl Hesaplanır?

Doğum kontrol yöntemleri uygulanmasına rağmen gebelik oluşmasındaki iki temel nedenden birisi yöntemin başarısızlığı, diğeri ise kullanıcı hatasıdır.
Yöntemler başarılı olsa da kurallarına uyulmadan uygulandığında gebelik riski yükselir. Bu nedenle tipik kullanıma bağlı gebelik risklerini de bilmek yararlıdır. 
Hangi yöntemi uyguluyor olursanız olun adet gecikmesi veya gebelik belirtileri varsa en kısa sürede doktorunuza başvurun.
Doğum kontrol yöntemlerinin başarı oranları özel bir formüle göre hesaplanır.
100 kadın bir yıl boyunca bir yöntem uyguladığında oluşan gebelik sayısı “PEARL indeksi” olarak tanımlanır. Çeşitli doğum kontrol yöntemlerinin başarı oranları da bu formüle göre kıyaslanır.

BAŞARISIZLIK ORANLARI (PEARL İNDEKSLERİ) 

 

dogum_kontrol_indexi.gif

‹‹Önceki Yazı

KÜRTAJ NEDİR? NASIL YAPILIR? KÜRTAJ SONRASI KANAMA VE AĞRILAR

Sonraki Yazı ››

Sırt Ağrısı


Yorumlar yükleniyor...

sağlıkEn Popüler Sağlık Yazıları